Waar gaat dan heen? (Organisatie)advies in beweging

Beter gedrag

Trendmatige verschuivingen

Zeker in vergelijking met hoe het was begin jaren ‘80, zijn er substantiële, trendmatige verschuivingen die onderling samenhangen/op elkaar inwerken: van interne ondersteuning naar externe ondersteuning, van adviesbureau naar ZZP, van geprofileerd ROA-achtig kleiner adviesbureau bemand met ervaren, oudere ‘organisatieadviseur’ naar grootschalige adviesbureaus met vooral jongere (goedkope) ‘consultants/interim professionals’.

En zo gaan we nog even door. Er vinden verschuivingen plaats van:

  • Generiek aanbod naar gespecialiseerd aanbod;
  • Accent op raadgeving-in-brede zin (advies, onderzoek, boardroom gericht op ‘zo zit het, dit zou u moeten doen’) naar een scala van activiteiten/’producten’ rond proces, project/programma & implementatie (uitvoeringsprojecten, gericht op ‘dit doen wij voor u’)
  • Organisatiekunde in engere zin naar een waaier van disciplines rond bedrijfskundige vraagstukken
  • Accent op aanbod-via-relatie naar accent op aanbod-via-marketing
  • Verbijzonderde professie (kennisvoorsprong) naar doe-het-zelf (kennisdemocratie)

En ondertussen: steeds meer ‘adviseurs van allerlei slag en focus’ (na een tijdelijke afname zo rond 2004-2006), toenemende concurrentie, de diensteneconomie floreert. Tegelijkertijd is de inhoud van het vak, als je door de hypes heenkijkt, niet zo fundamenteel verandert dan het nieuws hierover suggereert.

Multifacet identiteit

Al met al lijkt het erop dat er tegenwoordig sprake is van een multifacet-achtige identiteit in het adviesvak en derhalve onduidelijker, zwakker?! dan voorheen. Is er sprake van een aanzwellende crisis in het vak? Het zou niet de eerste keer zijn! Hoe dan ook, de economische (en politieke) crisis van nu zet de zaak op scherp. Er is sprake van krimp aan vraagzijde die de druk op onderscheidenheid en toegevoegde waarde van de aanbodzijde sterk vergroten; er is een sanering gaande, net als na de internetcrisis.

Turn around

Het Beeld is herkenbaar. Er is sprake van een structurele, blijvende verandering (‘turn around’) onder invloed van drivers aan vraag- en aanbodzijde. Die drivers zijn macro te relateren aan de neo-liberale wind van de laatste decennia die ‘de pure markt’ voluit als de centrale maatschappelijke kracht postuleert. Tegelijkertijd ondergraaft dat ook het overlegmodel dat bij adviesprocessen op de achtergrond meespeelt.

Een andere macro-invloed is die van internet, zowel als het gaat om opdiepen van inhoud als om het relateren van vraag-aanbod.

Vraagzijde

Opleiding (en daarmee ook het denkvermogen) van opdrachtgevers, en hun interne resources, is in het algemeen beduidend hoger, en bestrijkt in het bijzonder ook veel meer dan vroeger de bedrijfskundige materie; hierdoor is er veel minder noodzaak tot inhuur van kennis/denkkracht, met uitzondering van vakmatige specialismen en voor financieel-strategisch advies (“McKinsey”)

Digitalisering

Digitalisering is maatgevend geworden voor veel procesinrichting, veeleer dan organisatorisch-bestuurlijke overwegingen. Het accent is meer en meer op ‘menselijke vermogen’ komen te liggen (t.o.v. de organisatorische verbanden daartussen). De politiek-bestuurlijke context is veel volatieler dan voorheen, waardoor rust en ruimte (en behoefte) voor duurzaam werken aan een visie is afgenomen.

De economische dynamiek is blijvend sterk toegenomen waardoor rust en ruimte voor de organisatorische aspecten sterk is afgenomen; veeleer gaat men tegenwoordig pragmatisch en flexibel op zijn doel(stelling) af. Via losse projecten wordt de tijdelijkheid van (beperkte) oplossingen makkelijker geaccepteert.

Aanbodzijde

Het T-profiel van de ‘adviseur’ is niet meer de plat en breed maar hoog en smal, hetgeen samenhangt met de toename in expertise op vakgebieden en een meer dynamischer opstelling richting realisatie; je kunt gewoon niet meer ‘alles weten, alles kunnen’, de generalist is out.

Concurrentie democratiseren

Waar voorheen adviesbureaus de aanbodstructuur gezicht gaven, zijn dat nu vaker individuele aanbieders, al dan niet in netwerkverbanden. Niet meer ‘de tent’, ook niet ‘de vent en dus de tent’, maar ‘de vent’! Daarmee is de concurrentie sterk gedemocratiseerd.

Ervaringsleren

Er is geen eenduidig omlijnde ‘body of knowledge’ meer; het gaat veeleer om ervaringsleren dan conceptueel-inhoudelijk leren. Als ook meer en meer om de wijze van adviseren (de vorm, de rolinvulling) dan het inhoudelijk advies sec.

Gevolgen

Een en ander differentieert zich al naar gelang de economische sector waar het om gaat. Er is veel minder behoefte aan ‘raad’, maar veel meer behoefte aan ‘doen’. Quick wins (met als gevolg ook elkaar overlappende veranderingscycli) i.p.v. gestaag, over langere termijn, en over een breed front werken richting een ‘grand design’.

Klant in regie

De ondernemende opdrachtgever met een tijdelijk managementcontract domineert t.o.v. de managerial opdrachtgever. De klant is nu in regie en de adviseur heeft in zijn rol ook geen automatische toegang meer tot beslissers. Interne poolvorming door inhuur sites & transactiegericht integraal advies, wordt niet meer gevraagd; anders dan in ‘verpakking’, zoals een business plan.

Mee discussiëren of inspelen op deze ontwikkelingen? Vinden we leuk, mail ons!